Şemsiye Kuşları

Bilimsel Sınıflandırması

Alem (Kingdom): Hayvanlar (Animalia)
Şube (Phylum): Kordalılar (Chordata)
Sınıf (Class): Kuşlar (Aves)
Takım (Order): Ötücü Kuşlar (Passeriformes)
Aile (Family):
Cotingidae
Cins (Genus):
Cephalopterus
Bilimsel Adı:
Cephalopterus

Genel Bilgiler

Av: Meyve, Kurbağalar, Böcekler
Yaşam Alanı: Yağmur Ormanları
Beslenme Şekli: Hepçil
Renk: Siyah
Yaşam Süresi: 12 – 20 yıl
Boy:
30 – 50 cm
Ağırlık: 300 – 500 gr

Şemsiye kuşları, Orta ve Güney Amerika’nın yağmur ormanlarında yaşayan büyük, tropikal bir kuş türüdür. Üç farklı Şemsiye Kuşu türü vardır: Uzun Sakallı Şemsiye Kuşu, Amazon Şemsiye Kuşu ve Çıplak Boyunlu Şemsiye Kuşu. Hepsi farklı bölgelerde yaşamaktadır. Her üç tür de görünüşte nispeten benzerdir, başlarının üstünde (adlarını aldıkları) şemsiye benzeri tüyler ve boğazlarında sarkan kolye şeklinde şişirilebilir bir kese bulunur. Güney Amerika’daki en büyük tüneyen kuş türüdür (Passerine), ancak popülasyonları şu anda esas olarak habitat kaybı nedeniyle düşmektedir.

Şemsiye Kuşunun en belirgin özelliği, başının üstündeki büyük çıkıntıdır. Çiftleşme sırasında erkekler kafasındaki tüyleri havalandırır ve ardından dişiyi çekmek için sesler çıkarmaya başlarlar. Üç Şemsiye Kuşu türünün de boyutları benzerdir ve vücutlarını kaplayan siyah tüylere sahiptir, ancak her alt türün kendine has özellikleri de vardır. Uzun Vatmalı Şemsiye Kuşunun boğazında 35 cm uzunluğa kadar erişebilen bir kese vardır; Amazon Şemsiye Kuşu tamamen siyah olma eğilimindedir ve üç türün en büyüğü olduğu bilinir; Çıplak Boyunlu Şemsiye Kuşu ise boğazındaki kırmızımsı, tüysüz deri parçasıyla kolayca ayırt edilir.

şemsiye-kuşu

Yaşam Döngüsü ve Davranışı

Şemsiye Kuşu, genellikle diğer Şemsiye Kuşları ve Ağaçkakan gibi benzer türler dahil olmak üzere diğer kuşlarla birlikte yaşadığı bilinen yalnız bir hayvandır. Büyük boyutları, diğer türlere kıyasla Şemsiye Kuşu için uçmayı daha zor hale getirir. Bu da onun pençeli ayak parmaklarıyla kavrayarak daldan dala atlama eğiliminde olduğu anlamına gelir. Gerçekten kısa mesafelerde uçabilse de, havada nispeten yavaş ve hantal olma eğilimindedirler. Ancak üreme mevsimi boyunca, eş seçebilmek için küçük gruplar halinde toplandıkları daha yüksek rakımlara göç ederler. Burada erkekler, bir eş seçmeden önce dişilerin izlemesi için kur gösterileri gerçekleştirir.

Gösteri zamanları Mart’tan Haziran’a kadar sürer ve bir kez çiftleştikten sonra dişi, genellikle yerden uzakta olan bir ağacın içindeki dallardan, yosunlardan ve yapraklardan nispeten büyük bir yuva oluşturur. Bu davranış, yuvayı Şemsiye Kuşunun yumurtalarıyla beslenen aç yırtıcılardan korumak için olduğu tahmin edilmektedir. Dişi daha sonra tek bir yumurta bırakır ve yavru yumurtadan çıkmadan önce sadece bir ay kuluçkaya yatırılır. Civciv birkaç ay boyunca yuvadan ayrılmadan önce ebeveynleri tarafından beslenir.  Şemsiye kuşlarının vahşi doğada ortalama 16 yıl yaşadığı tahmin edilmektedir.

Şemsiye Kuşlarının en ayırt edici özelliği olan boğaz kesesi, erkeklerde üreme mevsimi boyunca şişer. Bunun nedeni, seslerini daha yüksek bir şekilde çıkarabildikleri düşünülmesidir.

Şemsiye Kuşları Nerede Yaşar?

Şemsiye Kuşu, zamanlarının çoğunu ağaçların tepesindeki dallar arasında zıplayarak geçirdikleri Orta ve Güney Amerika’nın alt tropikal kuşağında bulunur. Yılın çoğu zamanı için genellikle 500 metreden daha düşük rakımlarda, ovalarda ve dağ eteklerinde yaşarlar. Ancak üreme mevsimi boyunca, bir eş bulabilecekleri “Lek” olarak bilinen gruplar halinde toplanıp dağlara daha yükseğe göç ederler. Bu üreme alanları genellikle deniz seviyesinden 800 – 2.000 metre yükseklikteki bulut ormanlarında olur. Şemsiye Kuşu, kara boyunca değil,  yukarı ve aşağı göç ettiği için irtifa göçmeni olarak bilinir.

Avları ve Avcıları

Dünyanın tropikal tüneyen kuşlarının çoğu gibi, Şemsiye Kuşu da ağaçların tepesindeki besinlerle beslenen bir kuştur. Meyveler ve küçük hayvanlar, kurbağalar ile birlikte böcekler ve örümcekler gibi çeşitli omurgasızlar birincil besin kaynaklarıdır. Şemsiye Kuşu, kavisli gagasıyla meyve ve böğürtlen toplarken dallara tutunmak için güçlü ayak parmaklarını kullanır. Oldukça uzun, siyah gagası bir kuzguna benzer ve böcekleri kolaylıkla yakalamasını sağlar. Şemsiye Kuşu, yedikleri meyvelerin tohumlarını ormana dağıttıkları için ekosistemde önemli bir rol oynar.

Şemsiye Kuşu, zamanının çoğunu ağaçların tepelerinde geçirir, bu nedenle yerde yaşayan yırtıcılar bu eşsiz kuş için çok az tehdit oluşturur. Bununla birlikte ağaçta yaşayan bazı hayvanlar, genellikle daha avlanabilir boyutta olan yumurtaları ve yavruları avlarlar. Maymunlar ve Yılanlar, havadan avlanabilen Şahinler ve Kartallar gibi büyük yırtıcı kuşlar, Şemsiye Kuşunun başlıca yırtıcılarıdır. Ancak Şemsiye Kuşu için en büyük tehdit, doğal ova ormanlarını genellikle tarım için temizleyen İnsanlardır. Her üç tür de habitat kaybından ciddi şekilde etkileniyor olsa da, Uzun Sakallı Şemsiye Kuşunun en çok tehdit altında olduğu düşünülmektedir.

şemsiye-kuşu-1

 

Şemsiye Kuşu Popülasyonu

Şemsiye Kuşunun yağmur ormanlarının gölgeliklerinde yükseklerde yaşaması ve nadiren açık alanlarda görülmesi nedeniyle, üreme mevsimi boyunca ovalardayken fark edilmesi genellikle zor olabilir. Ancak daha yüksek ormanlarda, Şemsiye Kuşunun üreme alanlarının yerel avcılar tarafından hedef alındığı bilinmektedir. Ancak, zamanlarının çoğunu geçirdikleri ovaların ormansızlaşması, nüfus sayılarında ciddi düşüşlere neden olmuştur.

Bugün bu kuş IUCN tarafından nesli tehlikede olarak kabul edilmektedir. Her üç tür de, esas olarak doğal yaşam alanlarının önemli bir kısmının kaybı nedeniyle tehdit altındadır ve kalan popülasyonların çoğu artık korunan alanlarda bulunmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

ataşehir veteriner
Don`t copy text!