Aksolotl

AKSOLOTL

Bilimsel Sınıflandırması

Alem (Kingdom): Hayvanlar (Animalia)
Şube (Phylum): Chordata
Sınıf (Class): Amphibia
Takım (Order): Caudata
Familya (Family): Ambystomatidae
Cins (Genus): Ambystoma
Bilimsel Adı: Ambystoma Mexicanum

Aksolotl Hakkında Genel Bilgiler

Av: Solucanlar, Böcekler, Yumuşakçalar
Avcı: Kuşlar, Balık
Yaşam Alanı: Yüksek rakımlı tatlı su gölleri
Beslenme Şekli: Hepçil

Fiziksel Özellikleri

Ortalama Yaşam Süresi:  10 – 20 yıl
Renk: Kahverengi, gri, siyah, beyaz, pembe
Boy: 10 – 50 cm
Kilo: 60 – 200 gr

“Aksolotl, semenderin en nadir görülen türüdür.”

Aksolotlar genellikle “Meksikalı yürüyen balıklar” olarak da bilinirler, ancak aslında balık değillerdir. Tüm yaşamlarını su altında yaşamayı tercih eden amfibilerdir. Bu olağanüstü canlılar, gerekirse dikenleri, iç organları ve hatta beyinlerinin bazı kısımları dahil olmak üzere vücutlarının hemen hemen her bölümünü yenileyebilirler. Çok benzersiz bir görünüme sahiptirler ve egzotik evcil hayvanlar olarak son derece popülerdirler. Ancak günümüzde sadece hayvanat bahçelerinde, laboratuarlarda ve yetiştirme tesislerinde bulunabilirler. Bu canlılar vahşi doğada çok az sayıda kalmışlardır.

Bilimsel adı Ambystoma mexicanum’dur. Bununla birlikte, ismin kökeni ile ilgili bazı tartışmalar vardır. Cins, 1839’da Johann Jakob von Tschudi tarafından adlandırılmıştır ve neden bu ismi verdiği hakkında bilgi vermemiştir.

Bazıları, adının “kör ağız” anlamına gelen ve Latince ambly (kör) ve stoma (ağız) dan türetilen Amblystoma olduğunu düşünmektedir.

aksolotl

Aksolotl Hakkında İlginç Bilgiler

  • Aksolotl, uzuvlarını, dikenlerini, beyinlerini ve neredeyse tüm vücut kısımlarını yenileyebilir.
  • Neoteny sergilerler, bu da diğer semenderler gibi çocukluk özelliklerini asla aşamadıkları anlamına gelir. Örneğin, hem solungaçları hem de akciğerleri vardır.
  • “Axolotl” adı “su canavarı” anlamına gelir.
  • Balık olmamalarına rağmen genellikle “Meksikalı yürüyen balıklar” olarak adlandırılırlar.

Fiziksel Özellikleri ve Davranışı

Aksolotlar, çeşitli renk varyasyonlarına sahip olabilirler. Normal aksolotlar, altın benekli zeytin rengi bir renktir, ancak farklı renklere neden olabilecek genetik mutasyonlar vardır. Leucistic axolotls, siyah gözlü soluk beyaz veya pembe tene sahiptir. Albinoların ise altın rengi bir cildi ve buna uyumlu gözleri vardır. Axanthic tipler gri ve siyah gözlüdür. Ve melanoidler, başka hiçbir renk içermeyen düz siyahtır. Bu doğal mutasyonlara ek olarak, egzotik evcil hayvan yetiştiricileri, yenilik amacıyla yeni ve ilginç renk kombinasyonları üretmek için belirli varyantları kasıtlı olarak melezlemektedirler.

Erkek ve dişi aksolotlar 40 cm uzunluğa kadar büyüyebilir, ancak ortalama boyut genel olarak 20 cm civarındadır. Ayrıca 250 gr ağırlığa kadar çıkabilirler. Geniş, biraz düz kafaları, kapaksız gözleri ve gülümsüyormuş gibi görünen ince ağızları vardır. Her ikisinin de başın her iki tarafından çıkıntı yapan üç dallı solungaçları vardır ve  sırt yüzgecini yaşamları boyunca korurlar. Ek olarak, uzuvları küçük ve gelişmemiş parmakları andıran uzun, ince parmaklara sahiplerdir.

Cinsel olgunluğa ulaştıklarında, hem erkek hem de dişileri birbirinden ayırmak kolaydır. Erkeklerde büyük, şişmiş bir kloak oluşur ve kuyrukları genel olarak daha uzun olur. Dişiler, bir seferde 300 ila 1.000 yumurta taşıyabildikleri için vücutları daha geniş olur.

Genel olarak, aksolotlar yalnız yaratıklardır. İnsanlarla etkileşime girmemeyi tercih ederler ve çiftleşmedikçe vahşi doğada kendi başlarına yaşarlar. Genellikle içinde yaşadıkları göllerin dibindeki bitkiler ve kayalar arasında saklanırlar.

Popülasyonu ve Yaşam Alanı

Aksolotlar, Meksika Vadisi’ne özgüdür ve yalnızca Xochimilco Gölü bölgesinde bulunabilirler. Geçmişte, Chalco Gölü’nde de bulunabilirlerdi, ancak bu bölgedeki her arazi kurumuştur.

Semender ailesinin bir parçası olmalarına rağmen tamamen suda yaşarlar. Xochimilco Gölü’nün suları genellikle bu canlıların yaşamayı tercih ettikleri ideal sıcaklıklardadır. Gölün dibinde bitkiler ve kaya yapıları aralarında saklanabilirler.

IUCN şu anda aksolotu kritik olarak nesli tükenmekte olan bir tür olarak listelemiştir ve bu vahşi doğada nesli tükenme eşiğinde oldukları anlamına gelir. Meksika’nın kentsel yayılması popülasyonda ciddi bir düşüşe neden olmuştur ve bu yaratığın Xochimilco Gölü bölgesindeki doğal yaşam alanı daha fazla drene edildi veya kirlenmiştir.  Bu habitat kaybı bir nüfusun azalmasına katkıda bulunan ana faktördür.

Araştırmacılar şu anda vahşi doğada kaç tane aksolot bulunduğundan emin değiller, ancak en iyimser tahmin yüzlerce denilebilir. En son sayı, doğal ortamlarında dönüm başına 30’dan az aksolot olduğuydu. Bu nedenle sayıları inanılmaz derecede düşüktür.

Aksolotl Ne Yer?

Aksolotl etoburdur ve vahşi doğada genel olarak solucanlar, kabuklular, küçük balıklar, yumuşakçalar, böcekler ve böcek larvalarını yerler. Esaret altında yaşayanlar genellikle somon peletleri, siyah solucanlar, kan kurtları, beyaz solucanlar ve su piresi ile beslenirler. Bu canlılardan birini evcil hayvan olarak tutan herkes, sağlıklı kalması için onu protein açısından zengin bir diyetle beslediğinden emin olmalıdır.

aksolotl

Avcıları ve Tehlikeleri

Onları kar amacıyla satmak için yakalayan çok sayıda insan vardır. Asya sazanı ve Afrika tilapisi gibi yerli olmayan türlerin, vahşi doğasında aksolotl popülasyonuna da zarar vermiştir. Çünkü bu balıklar, hem aksolotları hem de yavrularını tüketmektedir.

Yaşam Döngüsü

Vahşi doğada aksolotlar genel larak 15 yıla kadar yaşarlar. Esaret altında yaşam süreleri genellikle daha uzundur ve 25 yıla kadar yaşayabilirler. Bu canlılar genellikle 18 ay civarında cinsel olgunluğa ulaşır. Bazılarının tam olgunluğa ulaşması 24 aya kadar sürebilir, ancak olgunlaşma gerçekleştiğinde bile her zaman çocukluk formunda olurlar.

Aksolotllar kışın sonlarında veya ilkbaharın başlarında ürerler ve çiftleşme ritüelleri, dişinin erkeğin kendisi için bıraktığı sperm kapsüllerini bulmasına ve yerleştirmesine izin veren görsel ve kimyasal sinyallerin bir kombinasyonuna dayanan bir kur dansını içerir.

Dişiler tek bir yumurtlamada 100 ila 1.000 yumurta bırakabilir. Her bir yumurta ayrı ayrı yatırılır ve dişiler mümkün olduğunda yumurtalarını bitkilerin üzerine bırakmayı tercih eder. Yumurtalar 14 gün boyunca  kuluçkalandıktan sonra çatlayacak ve larvalar çıkacaktır.

Aksolotl ebeveynleri larvalarını önemsemezler. Aslında kendi yumurtalarını veya kendi bebeklerini yemekten de çekinmezler. Bu, yetiştiricilerin ve evcil hayvan sahiplerinin dikkatlice hesaba katması gereken bir konudur.

aksolotl

Aksolotlar iyi evcil hayvanlar mı?

Genel olarak, aksolotlar iyi bir evcil hayvandır. Sevimli, bakımı kolay ve izlemesi ilginç olan dayanıklı yaratıklardır. İhtiyaçları oldukça basit ve anlaşılırdır ve diğer birçok egzotik evcil hayvan gibi pahalı ekipman veya karmaşık bakım rutinleri gerektirmezler.

Aksolotl el ile tutulur mu?

Aksolotlar nazikçe ele alınabilir, ancak gereğinden fazla tutulmamalıdırlar. Mümkün olduğunca yalnız bırakılmayı tercih ederler.

Aksolotları sudan çıkarmak doğru mudur?

Nefes alamadıkları için kesinlikle gerekenden daha uzun süre sudan bir aksolot almamalısınız. Bir tanktan diğerine geçmek gibi küçük işler için onları sudan çıkarmak sorun değil, ancak mümkün olduğunca suda tutulmaları gerekir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir