Çita

Bilimsel Sınıflandırması

Alem (Kingdom): Hayvanlar (Animalia)
Şube (Phylum): Kordalılar (Chordata)
Sınıf (Class): Memeliler (Mammalia)
Takım (Order): Carnivora
Familya (Family): Felidae
Cins (Genus):
Acinonyx

Genel Bilgiler

Av: Ceylan, Antilop, Tavşan
Yaşam Alanı: Otlaklar, yarı çöl çayırlar ve dağlık araziler
Beslenme Şekli:
Etobur
Renk:
Kahverengi, sarı, siyah
Ortalama Ömrü: 10 – 12  yıl
Ağırlık: 40 – 65 kg
Boy: 115 – 136 cm

Yüksek hızlarıyla tanınan çita, bir zamanlar Afrika, Asya ve hatta Avrupa’nın bazı bölgelerinde bulunan büyük ve güçlü kedigillerdir. Medeniyetin yaşam alanlarına tecavüz etmesi ve onları kürkleri için avlaması nedeniyle çitalar artık sadece Afrika ve İran’daki uzak bölgelerde bulunuyor.

Çitalar, yaguarundi ve puma ile birlikte, Felidae ailesinin puma soyundan gelmektedir. Nerede ve ne zaman evrimleştikleri konusunda bazı tartışmalar vardır çünkü Amerika’da olduklarına dair kanıtlar vardır; ancak diğerleri atalarının Afrika ve Asya’nın “Eski Dünya “sına taşındıktan sonra evrimleştiklerini söylemektedir.

Kükreyemedikleri için ‘büyük kedi’ ailesinin bir parçası olarak kabul edilmeseler de çitalar, Afrika’nın en güçlü yırtıcılarından biridir ve en çok kovalamaca sırasındaki muazzam hızlarıyla tanınırlar. Kısa süreler için saatte 95-120 km hıza ulaşabilen çita, dünyanın en hızlı kara memelisidir.

Çita Hakkında İlginç Bilgiler

  • Çeşitli alt türler arasındaki en belirgin farklardan biri, kürk renklerinin bulundukları ortama bağlı olarak hafifçe değişmesidir. Daha kurak çöl bölgelerinde bulunan çitalar, Güney Afrika otlaklarında dolaşanlara göre daha açık renkli ve daha küçük beneklere sahip olma eğilimindedir.
  • Çitalar, çok uzaktan duyulabilen çeşitli farklı sesler çıkarırlar.
  • Çita, dünyadaki kedigillerin en ayırt edici olanlarından biridir ve oldukça yaygın olarak leopar ile karıştırılmasına rağmen, isminin Hindu dilinde ‘benekli olan’ anlamına gelen ‘chita’ kelimesinden geldiği düşünülmektedir.

Fizikler Özellikleri ve Davranışı

Çita, kaba sarımsı kürkle kaplı ve küçük siyah beneklerle noktalı uzun ve ince bir vücuda sahip bir hayvandır. Uzun kuyruğu denge ve hızlı yön değiştirmeye yardımcı olur ve Çita’nın vücudunun geri kalanından farklı olarak, kuyruk boyunca siyah bir uçla biten halkalı işaretler vardır. Çitaların küçük kafaları ve potansiyel avlar için çevredeki otlakları araştırırken onlara yardımcı olan keskin gözleri vardır. Ayrıca gözlerinin iç kısmından burunlarına ve ağızlarının dışına kadar uzanan, parlak güneşten etkilenmeyi önlediği düşünülen  siyah “gözyaşı izleri” vardır. Çitanın olağanüstü hızı, güçlü ve kuvvetli arka ayaklara sahip olması ve Çitanın sadece hızlı koşmasını değil aynı zamanda çok çevik olmasını sağlayan inanılmaz derecede esnek ve kaslı bir omurgaya sahip olması gibi bir dizi şeyden kaynaklanır. Ayrıca, Çita ‘ya yüksek hızda daha iyi kavrama sağlayan, yere saplanan ve geri çekilemeyen pençeleri vardır.

Çita, Afrika’nın kedigilleri arasında benzersizdir, çünkü en çok gündüzleri aktiftirler, bu da daha çok geceleri avlanan Aslanlar ve Sırtlanlar gibi diğer büyük yırtıcılarla yiyecek rekabetini önler. Aynı zamanda daha sosyal kedi türlerinden biridir; erkekler genellikle kardeşleriyle birlikte küçük gruplar halinde dolaşırken, garip bir şekilde dişiler yavrularına bakmakla geçirdikleri 18 ay dışında daha yalnız hayvanlardır. Çitalar, geniş ev alanlarında devriye gezen ve genellikle diğer Çitaların ve hatta Aslanlarınkiyle çakışan, dişilerin erkeklerden çok daha geniş bir alanda dolaşma eğiliminde olduğu, son derece bölgesel hayvanlardır. Tipik olarak utangaç ve çok sinsi hayvanlardır, bu nedenle sıcak gündüz saatlerinde kolayca fark edilmeden av avlayabilirler.

Çita Nerede Yaşar?

Çita, bir zamanlar birçok kıtaya yayılan geniş bir tarihsel yelpazeye sahip olan bir hayvandır, ancak günümüzde dağılımları çok daha dağınıktır ve az sayıda İran’da, çoğunluğu ise Sahra altı Afrika’da bulunur. Çitalar en yaygın olarak geniş, açık otlaklarda avlarını takip ederken bulunurlar, ancak yeterli yiyecek ve su kaynağı olması koşuluyla çöller, yoğun bitki örtüsü ve dağlık araziler de dahil olmak üzere çeşitli diğer habitatlarda da bulunurlar. Çitalar, Afrika’nın en savunmasız kedigillerinden biridir ve nüfus sayıları esas olarak doğal yaşam alanlarına tecavüz eden artan insan yerleşimlerinden etkilenmektedir.

Çita Ne Yer?

Çita olağanüstü bir görme yeteneğine sahiptir ve bu nedenle avını önce takip ederek (10 ila 30 metre uzaktan) ve ardından doğru zaman geldiğinde kovalayarak avlanır. Çitalar genellikle avlarını geniş açık alanlarda öldürür, ancak diğer hayvanlar tarafından leş edilmesini önlemek için onu saklanma yerine sürükleme eğilimindedir. Çitalar etobur hayvanlardır, yani hayatta kalmak için ihtiyaç duydukları besini elde etmek için yalnızca diğer hayvanları avlar ve öldürürler. Çoğunlukla ceylan ve impala gibi büyük antilop türlerinin yanı sıra zebralar ve yabani tavşan gibi daha küçük memelileri de içeren büyük otçulları avlarlar.

Yaşam Döngüsü

Yaklaşık 3 ay süren bir gebelik döneminin ardından dişi çita, Afrika’nın vahşi doğasında kör ve son derece savunmasız bir şekilde doğan iki ila beş arasında yavru çita doğurur. Yavrular et yemeye başladıkları ilk birkaç ay boyunca annelerini emerler ve onu izleyerek nasıl avlanacaklarını öğrenebildikleri için av gezilerinde ona eşlik etmeye başlarlar. Ne yazık ki, çita sayılarındaki bu ciddi düşüşün ana nedenlerinden biri, çita yavrularının %75’inin 3 aydan daha fazla yaşamamasıdır.

Avcıları ve Tehlikeleri

Yetişkin çita bulunduğu ortamda baskın bir yırtıcıdır ve bu nedenle diğer büyük yırtıcılar tarafından av olarak görülmez. Ancak çita yavruları, özellikle anneleri avlanmaya gittiğinde son derece savunmasızdır ve aslanlar, sırtlanların yanı sıra kartallar ve akbabalar gibi büyük kuş türleri de dahil olmak üzere bir dizi hayvan tarafından avlanırlar. Çitalar için en büyük tehdit, sadece doğal yaşam alanlarının geniş bir bölümünü kendilerine ayırmakla kalmayıp, aynı zamanda geniş arazileri milli parklara dönüştüren insanlardır.

Çita Popülasyonu

Günümüzde çita, IUCN tarafından yakın gelecekte doğal ortamında nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan bir tür olarak listelenmiştir. Habitat kaybı ve çok sayıda rakip yırtıcıya ev sahipliği yapan doğal parkların artması, dünyadaki çita popülasyonunda ciddi düşüşlere yol açmıştır. Şu anda vahşi doğada yaklaşık 7.000 birey kaldığı tahmin edilmektedir.

Çitalar Tazılardan Daha mı Hızlıdır?

Evet, çitalar kısa mesafelerde tazılardan daha hızlıdır. Çitalar saatte 95-120 km hıza ulaşabilirken, tazıların maksimum hızı saatte 65 km civarındadır. Bununla birlikte, tazılar hızlarını daha uzun süre koruyabilen uzun mesafe koşucularıdır.

Bir Yarışta Kim Kazanırdı: Bir Çita mı, Yoksa Usain Bolt mu?

Bir çita Usain Bolt’a karşı yarışsa kazanırdı. En yüksek hızları ve genel çeviklikleri göz önüne alındığında, çitalar genel olarak insanlardan çok daha üstündür.

Çitalar ne kadar hızlı koşabilir?

Çitalar dünyanın en hızlı kara hayvanıdır. Kısa mesafelerde saatte 95-120 km hıza ulaşabilirler. Bu hızlarını yaklaşık 20-30 saniye boyunca sürdürebilirler. Çitaların bu kadar hızlı olabilmesi, kas yapıları, uzun bacakları ve aerodinamik vücutları sayesinde mümkündür​

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ümraniye veteriner Yaşam haberleri
Don`t copy text!