Aslan

Bilimsel Sınıflandırması

Alem (Kingdom): Hayvanlar (Animalia)
Şube (Phylum): Kordalılar (Chordata)
Sınıf (Class): Memeliler (Mammalia)
Takım (Order): Carnivora
Aile (Family):
Felidae
Cins (Genus):
Panthera
Bilimsel Adı:
Panthera leo

Genel Bilgiler

Av: Antilop, Zebra vb. memeliler
Yaşam Alanı: Açık ormanlar ve otlak alanlar
Beslenme Şekli: Etobur
Renk: Kahverengi, sarı
Yaşam Süresi: 8 – 15 yıl
Boy:
1.4 – 2.5 metre
Ağırlık: 120 – 250 kg

erkek aslan

Aslan, Afrika’nın apeks (süper avcı) yırtıcısıdır. 

Aslan, dünyadaki en büyük ve en güçlü kedigillerden biridir ve boyut büyüklüğü olarak Sibirya Kaplanından sonra ikinci sıradadır. Afrika kıtasının en büyük kedileridir. Büyük kedilerin çoğu yalnız avcılar olsa da aslanlar, aile gruplarında birlikte yaşayan inanılmaz derecede sosyal hayvanlardır. Onlar dünyanın en popüler hayvanlarından biridir.

Aslanların bilimsel adı Panthera leo’dur. Panthera cinsi Yunan kökenlidir ve kaplan, aslan, jaguar ve leopar gibi kükreme yeteneğine sahip büyük kedi türlerini içerir.

İki tür aslan alt türü vardır. Birinin adı Panthera leo melanochaita ve Güney ve Doğu Afrika’da yaşamaktadır. İkinci aslan alt türü Panther leo leo bilimsel adına sahiptir ve Batı Afrika, Orta Afrika ve Asya’da yaşar. 2017 yılına kadar, Afrika ve Asya aslanları olarak tanınan iki alt tür vardı, ancak bilim adamları o yıl aslanları yeniden sınıflandırmıştır.

Fiziksel Özellikleri ve Davranışı

Aslanların, ucunda bir kürk tutamına sahip uzun bir kuyruğu ve kısa bir sarımsı kahverengi veya altın renk kürkü vardır. Kürklerindeki işaretler, diğer kedigillerde görülen kalın çizgilerden ve noktalardan çok daha sönüktür ve bu büyük etoburların uzun otlarda avlarını takip ederken görünmemelerine yardımcı olur. Aslanlar, eti parçalamak için mükemmel bir şekilde işlevli toplam 30 diş içeren güçlü ve güçlü çenelere sahiptir.

Aslan Yelesi: Testosteron seviyeleri ile bağlantılı olduğu düşünülen erkek aslanın yelesi sarıdan kırmızıya, kahverengiye ve siyaha kadar değişir ve baş, boyun ve göğüslerini kaplar.

Beyaz Aslan: Vahşi doğada beyaz kaplan veya kara panter gibi renk mutasyonlarına sahip birkaç büyük kedi türü gözlemlenmiştir. Aynı şekilde, aslanların tüylerini aşırı derecede solgun bırakan nadir bir renk mutasyonu vardır. Albino olan beyaz kaplanların aksine – yani, tüylerinde renk pigmentleri yoktur – beyaz aslanların tüylerine çekinik özellikler neden olur. Beyaz aslanların alışılmadık doğası, 20. yüzyılın ikinci yarısında yakalanmalarına ve esarete götürülmelerine neden oldu. Bugün, beyaz aslanlar birçok hayvanat bahçesinde ve vahşi yaşam parkında yetiştirilmektedir. Örneğin, Kuzey Amerika’da, 2020 itibariyle Quebec, Montreal yakınlarındaki Parc Safari’de altı beyaz aslan bulunuyor. Ancak, şimdi Güney Afrika’daki doğal ortamlarına yeniden sokuluyorlar ve başarılı bir şekilde üreyip ve avlanıyorlar.

Aslanlar, sosyal gruplar halinde birlikte yaşadıkları için kediler arasında benzersizdir. Bir gruplar, 5-15 dişi ve yavrularıyla birlikte genellikle bekar bir erkekten oluşur. Erkek aslanlar, davetsiz misafirleri uyarmak için ağaçları ve kayaları idrar ile işaretleyerek yaklaşık 100m²’lik bir alanda devriye gezer. Erkek Aslanlar gruplarını büyük ölçüde savunabilseler de, konumları bölgelerini devralmaya çalışan diğer erkeklerin sürekli tehdidi altındadır ve başarılı olurlarsa önceki erkeğin sahip olduğu yavruları öldürürler. Muazzam boyutlarıyla birlikte, erkek aslanlar, dişi aslanlardan genellikle daha yavaş oldukları ve daha kolay görüldükleri için, avlanmanın neredeyse hiçbirini yapmazlar. Grup içerisindeki dişi aslanlar birlikte avlanırlar.

Aslan Kükremesi: Aslan kükremeleri son derece yüksek olabilir ve yaklaşık 114 desibele ulaşabilir. Kükremeleri, insan işitmesinin acı eşiğini aşacak kadar yüksek! Aslan kükremeleri herhangi bir büyük kediden daha gürültülüdür ve yaklaşık 8 km uzaklıktan duyulabilir. Böyle yüksek bir ses seviyesinde kükreme yeteneği, aslanın ses kıvrımlarındaki benzersiz uyarlamalardan kaynaklanmaktadır. Aslanlar genellikle bir uyarı olarak ve bölgelerini savunmak için kükrerler. Aslan kükremeleri, erkekleri uyarmanın ötesinde, sesi çok uzun mesafeler kat edebildiğinden, grup üyelerinin de birbirlerini bulmalarını da sağlar.

dişi aslan

Aslan Nerede Yaşar?

Tarihsel olarak, Aslanlar Afrika’nın çoğunda ve hatta Avrupa ve Asya’nın bazı bölgelerinde bulunurdu. Ancak bugün, yalnızca Sahra altı Afrika’daki ülkelerde bulunan Afrika Aslanı popülasyonu ile bir zamanlar geniş doğal alanlarının daha izole ceplerine itildiler. Ayrıca Hindistan’daki Gir Ormanı’nın uzak bir bölümünde yaşayan küçük bir Asya Aslanı popülasyonu da vardır.

Azalan sayılarına rağmen, Aslanlar, ihtiyaç duydukları nemin çoğunu yiyeceklerinden aldıkları için çok kuru iklimlerde yaşayabilen inanılmaz derecede uyumlu hayvanlardır. Açık ormanlık, çalılık ve uzun otlakları tercih ederler, burada sadece bol miktarda örtü değil, aynı zamanda çok çeşitli av bulunur. Sadece yağmur ormanlarında veya çöllerde bulunmazlar.

Avları ve Avcıları

Aslan, varlığını sürdürmek için sadece diğer hayvanları yiyerek hayatta kalan büyük ve etçil bir hayvandır. Aslanlar bufalo, antilop ve hatta zürafalardan oluşan bir beslenmeye sahiptir. Aslanlar, bölgelerindeki av türlerinin bolluğuna ve çeşitliliğine bağlı olarak, açık çayırlardaki sürüleri takip ederek öncelikle ceylan, zebra ve yaban domuzu ile bir dizi antilop türünü yakalar.

Diğer kedigillerin aksine, aslanlar yalnız avcılar değildir, bunun yerine dişi aslanlar avlarını kovalamak ve yakalamak için birlikte çalışırlar ve her dişi farklı bir stratejik role sahiptir. Bu strateji, onlardan hem daha hızlı hem de çok daha büyük hayvanları yakalamalarını sağlar. 1.300 aslan avı üzerinde yapılan bir araştırma, bireysel olarak avlandıklarında, avlardaki başarı oranlarının %17-19 olduğunu tespit etmiştir. Ancak gruplar halinde avlanıldığında ise başarı oranları %30’a çıkmıştır.

Ortalama olarak, aslanlar günde yaklaşık 8 ila 9 kg et yerler. Erkekler günde yaklaşık 43 kg, dişiler ise25 kg yiyebilir.

Aslan, çevresi içinde en baskın yırtıcıdır, yani özellikle tek yakaladıkları aslanlara ölümcül zarar verebilecek sırtlan sürüleri dışında, diğer hayvanlar kendileri için çok az tehdit oluşturur veya hiç tehdit oluşturmaz. Aslanlar, birçok tür tarafından büyük bir tehdit olarak görülür.

Diğer türlerden daha fazla, aslanlar için önemli tehdit diğer aslanlardır. Güney Afrika’nın Sabi Sands’inde bir grup erkek aslan, sonunda 170.000 dönümlük bir bölgede 100’den fazla aslanı öldürdüğüne inanılan bir koalisyon kurdu. Erkek aslanlar, grupların kontrolünü ele geçirmeye çalışırken genellikle birbirlerini öldürürler ve daha sonra kendilerine ait olmayan bir gen havuzunun geçmesini engellemek için eski erkek liderin yavrularını da öldürürler.

Aslan sayıları ayrıca vahşi köpeklerin sırtlanlarından geçen hastalıklardan ciddi şekilde etkilenmiştir ve 1993 ile 1997 yılları arasında 1000’den fazla aslan köpek hastalığından dolayı ölmüştür.

İlginç Bilgiler

  • IUCN, 1993-2014 yılları arasında aslan popülasyonunun %42 azaldığını tahmin etmektedir. Kaçak avlanma ve habitat kaybı en büyük tehdittir.
  • Aslanlar genellikle sosyal hayvanlar iken, gruplar genellikle %80 dişiden oluşur. Bu nedenle, sekiz erkek aslandan sadece biri yetişkinliğe kadar hayatta kalır. Erkek aslan grupları bazen bir araya gelerek geniş toprak alanlarını kontrol eder. Güney Afrika’nın Kruger Ulusal Parkı’ndaki ünlü bir erkek aslan grubu 170.000 dönümlük araziyi kontrol ediyordu ve 100’den fazla rakip aslan ve yavruyu öldürdüğü tahmin ediliyordu.
  • Aslanlar, uzun süredir hayvanat bahçelerinde ve esaret altında tutulan hayvanlardır. 18. yüzyıl İngiltere’sinde Tower Menagerie’ye (Londra Hayvanat Bahçesi’nin ön imleci) giriş ücreti üç peni ya da aslanlara yedirilecek bir kedi ya da köpekti!
  • Şimdiye kadar kaydedilen en büyük aslan 315 kg ağırlığındaydı ve 1936’da Güney Afrika’da vurulmuştur.
  • Aslan, Afrika’nın Büyük Beşlisi’nden biri olarak kabul edilir.
  • Genç aslanlar rol yapma pratiği yapıyor! Genç Aslan yavruları birlikte oynamak için çok zaman harcarlar ve bu da onların avlanma tekniklerini geliştirmelerine yardımcı olur. Yavrularda bu rol yapma yöntemi, dişilerin avı kovalamaya ve köşeye sıkıştırmaya mı yoksa onu yakalayıp öldürmeye daha uygun olup olmayacağını belirlemelerine de yardımcı olur.
  •  Aslanların küçük kalpleri ve ciğerleri vardır ve gizliliğe ve ekip çalışmasına güvenmeleri gerekir.
  • Dünyanın en ünlü aslanı uçak kazasından kurtulmuştur. En ünlü aslan tasvirlerinden biri, MGM stüdyolarından filmlerin başlangıcında kükreyen aslan. Bu aslanın tanıtımını yapmak için, 1927’de MGM maskotlarını ülke çapında uçurdu, ancak San Diego’dan New York’a giden bir uçuşta uçak düştü. Orijinal MGM aslanı uçak kazasından sağ kurtuldu ve sandviç ve sütten oluşan bir beslenmeyle dört gün hayatta kaldı!

yavru aslan

Yaşam Döngüsü

Hem erkek hem de dişi aslanlar iki ila üç yaşları arasında üreyemeye başlayabilirler. Yaklaşık dört ay süren bir gebelik döneminden sonra dişi aslanlar, kör olarak doğan ve yeni çevrelerinde inanılmaz derecede savunmasız olan bir ila altı yavru doğurur. Aslan yavrularının kürkleri, yetişkinler ava çıkarken onları korumak için inlerinde kamufle etmeye yardımcı olan daha koyu lekelerle kaplıdır.

Ancak ne yazık ki, yavruların yarısından azı bir yaşına ulaşabilir ve beşte dördü iki yaşına gelmeden genellikle ya hayvan saldırılarından ya da açlıktan ölür.  Aslan yavruları yaklaşık altı aylık olana kadar süt emer ve yaklaşık bir yaşına kadar aktif olarak avlanmaya başlamasalar da aslan yavruları yaklaşık 12 hafta sonra et yemeye başlar.

Çoğu büyük kedi gibi, aslanlar da yaklaşık 10 ila 15 yıl yaşar. Esaret altında, aslanlar vahşi doğada olduğundan biraz daha uzun yaşadılar. 2016 yılında, Philadelphia Hayvanat Bahçesi, sınırlı hareket kabiliyetinden muzdarip olduktan sonra 25 yaşındaki bir dişi aslana ötenazi yapmak zorunda kaldı.

Aslan Popülasyonu

Diğer büyük kedi türleri gibi aslan da habitat kaybı ve avlanma tehdidi altındadır. 1993 ve 2014 yılları arasında aslan nüfusu %42 azalmıştır. IUCN’nin son değerlendirmesi, yetişkin nüfusun 23.000 ila 39.000 olgun birey arasında olduğu tahmin edilmektedir. Bugün aslanlar nesli tükenme tehlikesi bakımından  “Hassas” olarak listelenmektedir. Bunun bir adım ötesinde ise ‘tehlike altında’ olarak listelenebilirler!

Afrika aslanının nüfusu muhtemelen 20.000’in üzerindeyken, Asya aslanı popülasyonlarının sadece 600 birey olduğu tahmin edilmektedir. Asya aslanları, Hindistan’da sadece 545 mil kare (1.400 km kare) büyüklüğündeki tek bir vahşi yaşam koruma alanı ile sınırlıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.